Van 30 september tot en met 11 oktober is het Kinderboekenweek. Het thema van dit jaar is ‘Spot aan!’ en dat is een mooie aanleiding om stil te staan bij voorlezen. Voorlezen hoeft niet ingewikkeld te zijn en je kunt er al heel vroeg mee beginnen. In deze blog lees je waarom voorlezen aan kinderen waardevol is, hoe je het per leeftijd aanpakt en hoe je er samen een fijn moment van maakt.

Waarom is voorlezen aan kinderen zo waardevol?

Uit onderzoek blijkt vaak dat voorlezen een positief effect heeft op de taalontwikkeling en de leesvaardigheid van jonge kinderen. Ook kan het bijdragen aan hun sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling. En misschien wel het belangrijkste: voorlezen zorgt voor plezier in boeken en verhalen, en voor een rustig moment van aandacht samen.

Dat betekent niet dat je het altijd perfect hoeft te doen. Elk kind is anders. Wat de een urenlang boeit, laat de ander (nog) koud. Wil je meer weten over hoe kinderen taal leren? Lees dan onze blog over taalontwikkeling. Ook in onze VE-programma’s werken we spelenderwijs aan de taalontwikkeling van peuters.

Voorlezen per leeftijd

Baby’s (0 tot 1 jaar)

Je kunt al heel vroeg beginnen met samen boekjes bekijken, vaak vanaf ongeveer vier maanden. Neem je baby op schoot, kijk samen naar een plaatje en benoem wat je ziet: “Kijk, een hond! De hond zegt woef.” Reageer op waar je baby naar kijkt. Een minuutje is al genoeg. Probeer het bijvoorbeeld één keer per dag en bouw rustig op als het fijn gaat.

Dreumesen (1 tot 2,5 jaar)

Dreumesen willen vaak wijzen, aanraken en herhalen. Veel kinderen willen hetzelfde boekje steeds opnieuw en dat is prima: door herhaling leren ze welk woord bij welk plaatje hoort. Gebruik korte zinnen en stel eenvoudige vragen, zoals “Waar is de hond?” Stevige kartonnen boekjes met grote, duidelijke plaatjes zijn vaak handig.

Peuters (2,5 tot 4 jaar)

Peuters kunnen steeds meer met een verhaal. Nu kun je met interactief voorlezen aan de slag: je leest niet alleen de tekst voor, maar praat ook over wat je ziet en wat er gebeurt. Vooral kinderen van 2 tot 4 jaar hebben er vaak baat bij als je vragen stelt over de personages, de gebeurtenissen en de plaatjes. Dat kan hun woordenschat helpen groeien. Denk aan vragen als: “Wat zou het konijn nu gaan doen?” of “Zou de beer boos zijn, denk je?”

Interactief voorlezen: 5 tips

1. Kies een vast moment. Bijvoorbeeld na het eten of vlak voor het slapengaan. Een vast moment geeft rust en herkenning, en zo wordt voorlezen vanzelf een gewoonte.
2. Kijk samen naar de plaatjes. Illustraties helpen kinderen om een verhaal en nieuwe woorden beter te begrijpen. Wijs dingen aan, benoem ze en vraag wat je kind ziet. Soms vertellen de plaatjes zelfs een eigen verhaal.
3. Stel open vragen. Zoals “Wat gebeurt hier?” of “Hoe zou dat voelen?” Er bestaat geen fout antwoord, alle antwoorden mogen.
4. Laat moeilijke woorden gewoon staan. Kinderen begrijpen de betekenis van een woord vaak uit de context en de sfeer van het verhaal. Je hoeft dus niet alles te vereenvoudigen.
5. Volg je kind. Blijft je kind hangen bij één plaatje, of wil het een bladzijde nog een keer zien? Prima. Stopt je kind halverwege? Ook prima, er komt morgen weer een moment. Voorlezen is geen prestatie.

Een boek kiezen

Er zijn zoveel mooie prentenboeken dat kiezen soms lastig is. Een paar handvatten:

• Baby’s: stevige kartonnen boekjes met grote, herkenbare plaatjes.
• Dreumesen: boekjes met herhaling en veel om aan te wijzen.
• Peuters: prentenboeken met een eenvoudig verhaal en veel details in de plaatjes.
• Tekstloze prentenboeken: hierbij verzin je het verhaal samen. Ook fijn als er thuis een andere taal dan Nederlands gesproken wordt, want je kunt er in je eigen taal over praten.

Wat als je kind niet stil blijft zitten?

Het is normaal dat peuters snel afgeleid zijn. Houd het kort, lees een paar bladzijden, laat je kind zelf meebladeren of beweeg tussendoor even. Sommige kinderen luisteren graag op schoot, terwijl anderen liever spelend naast je zitten. Beide is helemaal goed. 

Elk voorleesmoment telt

Of je nu een baby op schoot hebt die naar de kleuren kijkt, of een peuter die elke avond hetzelfde boek wil horen: elk voorleesmoment telt. Het hoeft niet lang te duren en het hoeft niet perfect te zijn. Wat vooral telt, is dat jullie er even samen voor gaan zitten. Veel leesplezier tijdens de Kinderboekenweek!