Zomertijd en wintertijd: tips voor een vlotte overgang

Ieder voor- en najaar wordt de klok een uur verzet. Voor volwassenen is de verschuiving van de klok vaak slechts even wennen, maar voor jonge kinderen kan de overgang naar de zomer- of wintertijd een grotere impact hebben. Hun biologische klok is nog volop in ontwikkeling, waardoor een verandering in het dagritme invloed kan hebben op hun slaap, eten en humeur. Hoewel dit per kind verschilt, hebben sommige kinderen een paar dagen nodig om aan het nieuwe ritme te wennen. Met een goede voorbereiding verloopt de overgang gelukkig meestal soepel.

Wat zijn de zomertijd en de wintertijd?

Zomertijd

In de nacht van de laatste zaterdag op zondag van maart wordt de klok één uur vooruit gezet (van 02:00 uur naar 03:00 uur). Hierdoor blijft het ‘s avonds langer licht en komt de zon ‘s ochtends later op. Het voelt dan alsof je een uur eerder opstaat en naar bed gaat. 

Wintertijd

In de nacht van de laatste zaterdag op zondag van oktober wordt de klok één uur achteruit gezet (van 03:00 uur naar 02:00 uur). Hierdoor kun je een uur langer slapen en wordt het ‘s ochtends vroeger licht. 

Waarom hebben kinderen moeite met de overgang?

Kinderen, zeker baby’s en jonge kinderen, leven volgens een vast ritme, ze worden vaak rond dezelfde tijd wakker, eten op vaste momenten en gaan op een vertrouwd tijdstip naar bed. Wanneer de klok ineens verschuift, verandert dat ritme. Dit kan leiden tot: 

• moeite met in slaap vallen
• te vroeg wakker worden
• vermoeidheid gedurende de dag
• minder eetlust of juist op andere tijden honger
• prikkelbaarheid of sneller emotioneel reageren

Na het verzetten van de klok moeten kinderen wennen aan een nieuw dagritme. Sommige kinderen merken daar nauwelijks iets van, terwijl andere kinderen tijdelijk eerder wakker worden, moeite hebben met in slaap vallen of overdag sneller vermoeid zijn.

Tips voor een soepele overgang naar zomer- of wintertijd

Een verandering van de klok is voor kinderen niet altijd vanzelfsprekend. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige gewoontes de overgang een stuk makkelijker maken.

1. Gebruik licht in je voordeel

Het slaapritme van kinderen wordt sterk beïnvloed door licht. Maak daar gebruik van tijdens de overgang.

Gaat de klok vooruit? Zorg er dan voor dat de slaapkamer ‘s avonds donker genoeg is, zodat je kind makkelijker tot rust komt. Gaat de klok achteruit? Laat je kind na het opstaan juist zo veel mogelijk daglicht zien. Open direct de gordijnen of ga eventjes met hen naar buiten. Daglicht helpt het lichaam om het nieuwe ritme sneller over te nemen. 

2. Kijk naar het gedrag van je kind

Niet ieder kind reageert hetzelfde op de tijdsverandering. Na het verzetten van de klok kan je kind tijdelijk op andere momenten moe zijn dan je gewend bent. Let daarom niet alleen op de tijd, maar ook op de signalen van je kind. 

Is je kind eerder moe? Dan kan het helpen om hen iets eerder naar bed te brengen. Lijkt je kind juist nog helemaal niet moe? Dan is iets later naar bed gaan soms een betere keuze. Zo sluit het slaapmoment beter aan op de natuurlijke slaapbehoefte. 

3. Houd vaste routines aan

Kinderen voelen zich prettig bij voorspelbaarheid. Een vast avondritueel geeft rust en helpt je kind zich voor te bereiden op de nacht. Dit kan bestaan uit activiteiten zoals een warm bad, tandenpoetsen, het lezen van een verhaaltje of het delen van hoogtepunten van de dag. Probeer activiteiten te kiezen die je kinderen helpen te ontspannen en tot rust te komen.

Probeer daarnaast zo veel mogelijk vaste tijden aan te houden voor naar bed gaan, opstaan en eten. Ook als je kind nog moet wennen aan de nieuwe tijd, helpt een consistente routine om het ritme sneller te herstellen. 

4. Geef je kind de tijd om te wennen

De meeste kinderen hebben een paar dagen nodig om zich aan te passen aan de nieuwe tijd. Maak je daarom niet te veel zorgen als je kind tijdelijk wat eerder wakker wordt, minder goed slaapt of overdag sneller moe is. Dat is heel normaal. 

Blijf zoveel mogelijk het vertrouwde ritme volgen en kies vooral voor de manier die bij jullie past. Met wat geduld vinden de meeste kinderen vanzelf hun nieuwe balans.